Nieuws

12
nov

Terugblik NHG-Congres 2018

Het NHG-Congres ging dit jaar over ggz, een breed thema met een praktische invulling, zoals hoe begeleid je antidepressivagebruik, en wat is goed advies bij slaapproblemen?

Onevenredige verzwaring van werkdruk

Bestuursvoorzitter Rob Dijkstra opent het congres met een visie op de toename van ggz-taken. Van de huisartsen ziet 66% dit als onevenredige verzwaring van de werkdruk. Dijkstra geeft ruggengraat aan een inhoudelijke visie: ‘We hebben de neiging om mensen met psychische klachten in vakjes in te delen, zoals angst of depressie. Maar binnen het kader van de patiënt denken levert meer op.’ keynotespreker Jim van Os kopt dit thema verder in met een pleidooi voor weerbaarheid.

Van Os: geen herstel maar weerbaarheid

Psychiater en keynotespreker Jim van Os, volgens huisarts en congresorganisator Christine Weenink ‘de meest huisarts-minded psychiater die er bestaat’, beseft maar al te goed dat de huisarts: ‘naast COPD en diabetes de ggz er ook nog bij moet doen’. Psychiaters op hun beurt moeten samen met de huisarts de wijk ingaan en patiënten actief opzoeken. ‘Wij psychiaters moeten de ivoren toren uit’, aldus Van Os.

Van Os bekritiseert de huidige symptoomgerichte aanpak bij psychische klachten, wat hij ironisch noemt: ‘het diagnose-EBP-richtlijn-ROM-symptoomreductiemodel’. Uit de literatuur blijkt dat door deze behandeling van psychische klachten symptoomdruk niet verdwijnt, maar verschuift: depressie verschuift naar angst of somatoforme klachten.
Social holding zoals het in de internationale literatuur heet, is het middel om die verschuivende symptoomdruk definitief het hoofd te bieden, aldus Van Os. Want juist de therapeutische relatie zelf is bij uitstek geschikt om bij patiënten met psychische klachten de weerbaarheid te verbeteren.
Juist de huisarts kan weerbaarheid verbeteren bij psychische klachten. De duurzame relatie met de patiënt is namelijk bij uitstek geschikt voor wat in de internationale literatuur social holding heet en in Nederland officieel ‘wijkgerichte aanpak’, een andere nieuwe verplichting voor de huisarts.

Intussen loopt kunstenaar en ervaringsdeskundige Sven Unik-ID door de zaal, de psychose die hij heeft doorgemaakt naspelend met de voor schizofrenie zo kenmerkende, soms poëtische letterlijkheid, de verbandrollen uitrollend: ‘Zoek het verband’. Van Os reageert met ‘Laten we samenwerken’.
In een plenaire sessie gaat Unik-ID verder met op een aangrijpende zijn psychose naspelen. Zijn vrouw Christelle de Nil vertelt hoe goed zij zijn begeleid door hun huisartsenpraktijk. Nabijheid is de term die bij hun huisartsenpraktijk karakteriseert.

Oosterhof: maximale nabijheid met behoud van distantie

Nabijheid, maar hoe ver kun je daar als arts in gaan? Menno Oosterhof is bij uitstek de arts om daarover te vertellen, omdat hij niet alleen psychiater is met specialisatie dwangstoornissen, maar zelf ook een dwangstoornis heeft. Vertel je dat je patiënt, of niet? Oosterhof geeft een paar geestige en tot de verbeelding sprekende voorbeelden van persoonlijke ontboezemingen waarbij je jezelf opdringt, jezelf in de vingers snijdt, of juist de patiënt helpt.

Brinkgreve: het lichaam dat je bent

Emeritus hoogleraar sociale wetenschappen en keynotespreker Christien Brinkgreve pleit in aansluiting op Jim van Os voor meer tijd om te luisteren naar de patiënt. Juist omdat het onderscheid tussen lichaam en geest poreuzer en diffuser is dan we eerst dachten.
In aansluiting op de inleiding van congresorganisator Christine Weenink benadrukt ze dat verdriet bij het leven hoort: ‘Huisarts en patiënt leven in een ongeduldige tijd. Als klachten te lang duren, labellen we ze als stoornis. We benadrukken de rol van de hersenen, van het lichaam.’ Door tijd nemen voor luisteren is er plaats voor de samenhang tussen lichaam en geest, voor een beweging van ‘het lichaam dat je hebt’ naar ‘het lichaam dat je bent’.

Antidepressiva afbouwen

Vanwege de mediacommotie over suïcide bij adolescenten na antidepressivagebruik publiceerde het NHG in september samen met apothekers (KNMP) en patiëntenkoepel MIND Multidisciplinair document ‘Afbouwen SSRI’s & SNRI’s. Hèlen Woutersen-Koch, wetenschappelijk medewerker bij het NHG en huisarts, gaf samen met psychiater Eric Ruhé en ervaringsdeskundige Bart Groeneweg van patiëntenkoepel MIND een drukbezochte keuzesessie over antidepressiva afbouwen. Kernboodschappen zijn: start spaarzaam, stop stapsgewijs en: begeleid goed, ook bij starten en afbouwen.

Muzikaal eerbetoon aan Toots Thielemans  

Mike Boddé maakt geen shows meer over depressie, maar door vakkundig netwerken van de congrescommissie was hij bereid om te komen spelen. Boddé kon het toch niet laten om op te merken dat hij ondanks recente berichtgeving over onwerkzaamheid ‘al jaren chemisch gelukkig’ is door antidepressiva. Verrassend was de combinatie van zijn pianospel met de mondharmonica van Hermine Deurloo in een eerbetoon aan Toots Thielemans.

Tot volgend jaar!

Het NHG-Congres 2019 heeft als titel ‘Relax, ’t is gewoon complex’ en gaat over complexe zorg. Het congres vindt plaats in één van de oudste steden van Nederland, Maastricht.